Diakonissen ziekenhuis Mannheim
Het combineren van hygiëne, functionaliteit, ergonomie en visuele aantrekkingskracht: een nieuwe operatieafdeling geeft het goede voorbeeld
Gelegen in het noordelijke deel van Baden-Württemberg – de deelstaat die het dichtst bij Frankrijk en Zwitserland ligt – is Diako Mannheim een van de belangrijkste ziekenhuizen in deze regio van Duitsland. Het werd in 1861 opgericht als de ‘Evangelischer Verein für Krankenpflege durch Diakonissen’. Inmiddels zijn de diaconessen al lang verdwenen en heeft de bewogen geschiedenis van de instelling – die zelfs een tijdelijke verhuizing naar herbestemde barakken omvat – plaatsgemaakt voor een moderne zorginstelling die jaarlijks 18.000 opgenomen patiënten behandelt en meer dan 12.000 chirurgische ingrepen uitvoert.
Al in 2012 werd duidelijk dat er op het gebied van de operatiekamers nog veel ruimte voor verbetering was. De kamers lagen ver uit elkaar op twee verschillende verdiepingen, terwijl nevenruimtes schaars en onpraktisch waren. Dit leidde tot extra kosten voor het ziekenhuis en allerlei ongemakken. Om deze problemen definitief op te lossen, werd een ambitieus project opgestart: de twee bestaande operatiekamers zouden naast elkaar worden geplaatst en aangevuld met drie extra, ultramoderne kamers. Het plan voorzag in een volledig nieuwe uitbreiding: de bouwvergunning werd aangevraagd in oktober 2017, en de nieuwe operatieve eenheid werd in september 2021 in gebruik genomen.
Hoge verwachtingen
Materialen die in operatiekamers worden gebruikt, moeten aan strenge en talrijke eisen voldoen. Hygiëne staat uiteraard voorop, maar de materialen moeten daarnaast ook duurzaam, schokbestendig en veelzijdig zijn – oftewel geschikt om te voldoen aan ontwerpvereisten in verschillende technische contexten. Bovendien moeten de materialen visueel aantrekkelijk zijn. Dörte Krämer werkt als projectmanager bij Architekturbüro Roger Strauß, een bureau gevestigd in Karlsruhe. Zij was van begin tot eind verantwoordelijk voor het project. “Wij zijn een gespecialiseerd, middelgroot architectenbureau met een team van ongeveer 20 mensen. We zijn al vele jaren actief in de zorgsector, met een focus op middelgrote projecten; in dit opzicht was de uitbreiding van het operatiecentrum typisch”, legt ze uit. “Wat betreft interieurontwerp vertrouwen we graag op High Pressure Laminates van Trespa. We zijn al lang vertrouwd met dit materiaal en kennen de vele voordelen goed. HPL-panelen van Trespa zijn buitengewoon veelzijdig: ze zijn ideaal voor toepassingen die variëren van functionele kasten en werkbladen tot geïntegreerde wand- en deuroplossingen. Daarom is de TopLab®-lijn van Trespa bij veel projecten onze keuze geweest.”
Hans-Jürgen Neugebauer, technisch manager bij Diako Mannheim, benadrukt: “Het eerste advies kwam van de architecten. Wij wilden echter de gebruikers vanaf het begin betrekken. Dit leidde tot een werkgroep waarin planners, chirurgen, anesthesisten en het medisch ondersteunend personeel samenkwamen. Zo konden alle betrokken partijen de verschillende opties bespreken, zowel qua materiaal als uitvoering.” Hij vervolgt: “Onze prioriteit, naast hygiëne, was het creëren van een ergonomisch verantwoorde werkruimte, hoewel ook duurzaamheid en kosten belangrijke criteria waren. De wandpanelen moesten bovendien volledig omkeerbaar zijn: in een operatiekamer verbergen de panelen veel technische apparatuur. Alles moest toegankelijk blijven zonder dat delen van de constructie beschadigd raakten, zodat onder andere noodzakelijke aanpassingen achteraf mogelijk waren.”
Een ongeëvenaarde kost/benefit-verhouding
Hans-Jürgen Neugebauer zag al snel dat Trespa met de TopLab® VERTICAL-lijn de ideale optie bood voor wandbekleding, met het potentieel om aan ieders verwachtingen te voldoen. Hij benadrukt dat het materiaal eenvoudig schoon te maken is, terwijl het voordeliger en aanzienlijk slagvaster is dan andere panelen. Hans-Jürgen Neugebauer vindt HPL van Trespa bovendien beter geschikt dan roestvrij staal: “Ongespoten roestvrij staal is in operatiekamers tegenwoordig niet meer geschikt, vooral niet op grote oppervlakken. Door het toenemende gebruik van laserchirurgische instrumenten kunnen onbedoelde reflecties desastreus zijn. Alleen gecoat roestvrij staal zou acceptabel zijn – en dat is aanzienlijk duurder. In dit opzicht vormen de TopLab® VERTICAL-panelen een aantrekkelijke en volkomen geschikte alternatief.”
“Tegelijkertijd kan TopLab® VERTICAL veel te verduren krijgen zonder zijn eigenschappen en uitstraling te verliezen. Met TopLab® VERTICAL heb ik de komende 20 jaar vertrouwen: het materiaal zal niet teleurstellen. Dit was een essentieel aspect, want duurzaamheid was een vereiste.” Dörte Krämer voegt toe: “Bij bijvoorbeeld metalen kasten en lockers met coating kunnen zelfs kleine stoten en krassen leiden tot roestvorming – en dat vrij snel. We wilden dit in zo’n gevoelige omgeving absoluut voorkomen!”
Een volledig coherent visueel concept
Bij Diako Mannheim overtuigde de TopLab®-lijn van Trespa niet alleen op praktisch vlak. De combinatie van visuele aantrekkingskracht en brede veelzijdigheid was een belangrijk argument. Dörte Krämer licht toe: “Waar roestvrij staal wellicht te technisch en ‘klinisch’ had kunnen overkomen – om nog maar te zwijgen van de bijna onvermijdelijke vingerafdrukken, die roestvrij staal altijd minder schoon doen lijken – bieden de producten van Trespa® een enorme keuze aan kleuren. Hierdoor konden we subtiele harmonieën creëren in de verschillende ruimtes. In dit opzicht is de Trespa® TopLab®-lijn duidelijk onovertroffen.”
Hans-Jürgen Neugebauer benadrukt: “Het materiaal stelde ons in staat om aan twee specifieke verwachtingen te voldoen. Enerzijds konden we in de nevenruimtes een meer huiselijke uitstraling creëren: voorheen was het gebruikelijk om bijvoorbeeld kasten en lockers met roestvrijstalen deuren te installeren, wat slechts matig uitnodigend was. Dat gebeurt nu niet meer. Anderzijds stelde de keuze uit beschikbare kleuren ons in staat om voor de nieuwe uitbreiding een interieur te ontwerpen dat perfect de huisstijl van Diako Mannheim weerspiegelt. We hebben de richtlijnen voor het bedrijfsdesign gevolgd door meerdere grijstinten te combineren met een zacht geel (Pale Yellow K04.0.2) en een lichtblauw (Powder Blue K22.2.4). Vanuit het oogpunt van merkherkenning is dit consistente kleurenpalet essentieel.”
Zoals Dörte Krämer aangeeft, maakt de uitstekende veelzijdigheid van Trespa® TopLab® designconcepten mogelijk die materiaalonderbrekingen minimaliseren. Dit resulteert in elegante, harmonieuze interieurs: “De situatie was ideaal: we konden hetzelfde TopLab® VERTICAL-materiaal gebruiken voor de wandpanelen, schuifdeuren, kastfronten en werkbladen. Ook konden we dit kleurenpalet doorvoeren in plinten en plafondaansluitingen; in beide gevallen gebruikten we donkergrijs HPL. Wat betreft het diepe antraciet van de kern van de panelen, dat bewust zichtbaar blijft langs de randen, vormt dit een ideale aanvulling op het donkergrijs van de TopLab®-werkbladen.”
HPL-panelen van Trespa zijn buitengewoon veelzijdig: ze zijn ideaal voor toepassingen die variëren van functionele kasten en werkbladen tot geïntegreerde wand- en deuroplossingen.” – Dörte Krämer, projectmanager bij Architekturbüro Roger Strauß
“Een potentieel als geen ander”: de fabrikant aan het woord
In 1985 werd GHK DOMO opgericht door een team van drie als een conventionele timmerwerkplaats. Inmiddels behoort het bedrijf tot de toonaangevende fabrikanten van volledig geïntegreerde interieuroplossingen voor cleanrooms en de zorgsector. Jens Hoppmann, mede-eigenaar en directeur, vat het samen: “In het begin van de jaren negentig begon mijn vader met de ontwikkeling van een systeem van modulaire wandpanelen dat op elk moment verwijderbaar zou blijven.
Hij zag al snel dat de Trespa TopLab® VERTICAL-collectie een potentieel had als geen ander – niet alleen voor een dergelijke toepassing, maar ook voor het ontwikkelen van een hele reeks complementaire meubels. Aanvankelijk moesten diverse technische obstakels worden overwonnen, waaronder het ontbreken van geschikte beslag- en hardwareoplossingen. Dit weerhield ons er niet van om expertise op te bouwen en snel uit te breiden. Tot op de dag van vandaag blijft knowhow ons belangrijkste bezit en ons recept voor succes.”
Andreas Fladerer trad in 2007 toe tot het bedrijf als projectmanager. Hij legt uit: “Wat operatiekamers betreft, is het ons gelukt de Duitse markt behoorlijk op te schudden. Inmiddels is 70% van onze producten vervaardigd uit HPL van Trespa, en onze focus op dit materiaal gaat veel verder dan wat een gebruiker in eerste instantie zal opmerken – ook op onze website.” Jens Hoppmann beschrijft de voorbereidende fase: “Wanneer we klanten adviseren over de beschikbare opties, kunnen we aangeven dat de HPL-producten van Trespa een materiaalsamenstelling hebben die bij uitstek geschikt is voor functionele omgevingen in de zorgsector.” Andreas Fladerer voegt toe: “Daar hoeven we niet bescheiden over te zijn – voor dit type toepassing is TopLab® ongeëvenaard. Punt.”
In operatiekamers is betrouwbare en langdurige reinigbaarheid cruciaal. Daarom hecht GHK DOMO veel waarde aan het beschikbaar zijn van Trespa®-panelen in grote formaten, wat het aantal voegnaden vermindert. “Het gesloten oppervlak van de TopLab®-panelen is in dat opzicht een ander groot voordeel”, aldus Andreas Fladerer.
Jens Hoppmann gaat dieper in op de details: “De EBC-technologie (Electron Beam Curing) onderscheidt Trespa, zelfs binnen het specifieke segment van High Pressure Laminates. Niemand kan echt concurreren met de gladde, gesloten afwerking die deze technologie aan het materiaal geeft – Andreas Fladerer heeft helemaal gelijk. Dit maakt de Trespa® TopLab®-panelen absoluut een superieure alternatief voor standaard HPL.” Hij wijst ook op een vaak over het hoofd gezien feit: wandpanelen van roestvrij staal zijn niet zelfdragend en moeten op een dragend materiaal worden gemonteerd. “Vaak wordt hiervoor gipsplaat gebruikt. Maar in tegenstelling tot HPL is gipsplaat gevoelig voor vocht. In het ergste geval kan de gipsplaat gaan beschimmelen – iets waar niemand in een operatiekamer mee geconfronteerd wil worden!”
“Het project is een uitstekend voorbeeld van de combinatie van visuele aantrekkingskracht, praktische voordelen, technische uitmuntendheid en uitstekende reinigbaarheid die kan worden bereikt door het gebruik van HPL-panelen uit de Trespa® TopLab®-collectie voor onze modulaire meubilairssystemen.” – Jens Hoppmann, directeur bij GHK Domo GmbH.
Een ideaal technisch profiel
Jens Hoppmann legt uit: “Voor ons staat vast: de TopLab®-panelen van Trespa zijn in een klasse apart. Dit geldt ook voor hun bewerkbaarheid. Het is dan ook geen verrassing dat Trespa de favoriete partner van GHK DOMO is.” Hij voegt toe: “De Trespa-panelen zijn zeer homogeen – tot in de kern. Bovendien worden ze vervaardigd volgens uiterst strikte toleranties. De panelen kunnen gemakkelijk en nauwkeurig worden gezaagd en gefreesd, wat maximale flexibiliteit oplevert. Voor ons biedt de veelzijdigheid van TopLab® meerdere voordelen. We kunnen het materiaalgebruik minimaliseren door zeer diverse componenten uit slechts één materiaal te vervaardigen. In de operatiekamers in Mannheim hebben we bijvoorbeeld Trespa TopLab® VERTICAL niet alleen voor de wanden gebruikt, maar ook voor de panelen van schuifdeuren, de afzuigbehuizingen en de frames voor het inbouwen van monitoren vlak in de wand. Het verminderen van de materiaalmixen brengt trouwens een bijkomend voordeel met zich mee: we hoeven ons veel minder zorgen te maken over problemen die kunnen ontstaan door verschillen in uitzettingsgedrag.”
Hij vat samen: “Het project is een uitstekend voorbeeld van de combinatie van visuele aantrekkingskracht, praktische voordelen, technische uitmuntendheid en uitstekende reinigbaarheid die kan worden bereikt door het gebruik van HPL-panelen uit de Trespa® TopLab®-collectie voor onze modulaire meubilairssystemen.”
Dörte Krämer uit haar eigen tevredenheid: “De uitbreiding van de operatieafdeling bij Diako Mannheim is een volledig succes gebleken. Gezien de feedback die we hebben ontvangen, hebben we de verwachtingen van zowel het management als de gebruikers volledig waargemaakt.” Hans-Jürgen Neugebauer is even positief: “De afstemming tussen het architectenbureau, de gebruikers, de aannemer en mijzelf verliep soepel en efficiënt. Alle specificaties werden correct uitgevoerd, we bleven binnen het budget en het project werd binnen de vooraf bepaalde tijd afgerond – precies zoals het hoort.”
NL/NL
